company logo

Η διατροφογενετική αναδεικνύει τη δράση της βιταμίνης B2 στην υπέρταση !!

Η διατροφογενετική αναδεικνύει τη δράση της βιταμίνης B2 στην υπέρταση !!

Κωνσταντίνος Ξένος

Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος M.Sc.

Διευθυντής τμήματος Διατροφογενετικής και Έρευνας Θρέψης «Ευρωκλινική Αθηνών»

 

Όταν ο πατέρας της ιατρικής Ιπποκράτης χρησιμοποιούσε δεύτερο ενικό πρόσωπο στη πιο διαχρονική του ρήση, ίσως να ήξερε πολύ περισσότερα από αυτά που εμείς φανταζόμαστε ακόμα και σήμερα…

«Το φάρμακο σου είναι η τροφή σου και η τροφή σου είναι το φάρμακο σου», διαμήνυε,  προσδιορίζοντας την οδηγία του για το άτομο και όχι για το γενικό σύνολο. Η διαφορά από τη παράφραση «Το φάρμακο είναι η τροφή και η τροφή είναι το φάρμακο» είναι πραγματικά τεράστια. Η τροφή που μπορεί για έναν άνθρωπο να αποτελεί «φάρμακο» και να τον γιατρέψει, ενδέχεται για κάποιον άλλο να  αποδειχθεί «φαρμάκι»…

Ένα απλό παράδειγμα είναι το πίτουρο σταριού… Την ίδια στιγμή που μπορεί να θεραπεύσει κάποιον με επίμονη δυσκοιλιότητα, αν καταναλωθεί από άτομο σε οξεία φάση εκκολπωματίτιδας (φλεγμονή που ξεκινά από εντερικό εκκόλπωμα) είναι σίγουρο πως θα δημιουργήσει τεράστιο πρόβλημα…

Αυτή ακριβώς η εξατομίκευση που πηγάζει μέσα από τα λεγόμενα του Ιπποκράτη, αποτελεί σημείο αναφοράς της επιστήμης η οποία διερευνά την επίδραση των θρεπτικών συστατικών της τροφής στην έκφραση των γονιδίων,  ενώ παράλληλα προσπαθεί να ανακαλύψει τις μοναδικές θρεπτικές ανάγκες του καθένα, βάση της πληροφορίας που παρέχει το γενετικό μας υλικό…

Η επιστήμη της διατροφογενωμικής και της διατροφογενετικής βρίσκεται τα τελευταία χρόνια στη πρώτη γραμμή έρευνας, με πολλά και σημαντικά αποτελέσματα να εκπονούνται καθημερινά.

Σχετικά πρόσφατα, δημοσιεύτηκε σε ένα από τα εγκυρότερα επιστημονικά περιοδικά (Am J Clin Nutr. 2012 Mar;95(3):766-72), μελέτη παρακολούθησης 4 ετών ασθενών με υπέρταση, η πλειοψηφία των οποίων έπαιρνε συνδυασμό 2 ή 3 φαρμάκων κατά της υπέρτασης (από το 2006 η θεραπευτική αγωγή κατά της υπέρτασης πέρασε από τη μονοθεραπεία στη πολυθεραπεία, αφού με ένα είδος φαρμάκου τα αποτελέσματα συχνά δεν ήταν τα επιθυμητά).

Οι ασθενείς χωρίσθηκαν βάση μιας μοναδικής πληροφορίας που παρέχει το DNA τους και σχετίζεται με μια «μετάλλαξη» (σημειακός νουκλεοτιδικός πολυμορφισμός 677 C>T κατά τα επιστημονικά λεγόμενα) στο γονίδιο που κωδικοποιεί το ένζυμο MTHFR, ένα ένζυμο υπεύθυνο για το μεταβολισμό του φυλλικού οξέος.

Έτσι προέκυψαν τρεις ομάδες: αυτοί με μετάλλαξη CC, αυτοί με μετάλλαξη CT (ετεροζυγώτες) και η τρίτη ομάδα υπερτασικών με μετάλλαξη ΤΤ (ομοζυγώτες).

Γνωρίζαμε από παλαιότερα δεδομένα, ότι τα άτομα με γονότυπο ΤΤ εμφανίζουν γενικά υψηλότερη συστολική (μεγάλη) πίεση από ότι αυτά που ανήκουν στις  άλλες δυο ομάδες, στη παρούσα όμως μελέτη φάνηκε και ένα άλλο πολύ σημαντικό στοιχείο: μεγάλη μερίδα των ατόμων με το συγκεκριμένο γονιδιακό προφίλ παρέμειναν υπερτασικά, παρόλο τις πολλαπλές αλλαγές που επιχειρήθηκαν στη φαρμακευτική αγωγή τους… Οι συγκεκριμένοι ασθενείς λοιπόν θα λέγαμε ότι κατέχουν ένα γενετικά προκαθορισμένο ρίσκο για υπέρταση, η οποία όταν εμφανισθεί δεν «δαμάζεται» εύκολα

Σε αυτά λοιπόν τα άτομα που γενετικά είναι πιο επιρρεπή στο να αναπτύξουν υπέρταση, δόθηκε είτε βιταμίνη Β2 (ριβοφλαβίνη) σε μικρή ποσότητα (1,6 mg ημερησίως για 16 εβδομάδες), είτε ψευδοφάρμακο (χωρίς να διακοπούν τα φάρμακα, παρόλο που δεν τους βοηθούσαν ουσιαστικά) και παρακολουθήθηκε επιμελώς η αρτηριακή τους πίεση.

Τα αποτελέσματα εντυπωσιακά! Η συμπληρωματική αυτή μικρή ποσότητα ριβοφλαβίνης (όχι παραπάνω από αυτή που κρύβεται σε 3 κ. σούπας έτοιμα δημητριακά προγεύματος) κατάφερε, σε αντίθεση με το ψευδοφάρμακο, να επιφέρει στατιστικά σημαντική μείωση στην αρτηριακή πίεση (και τη μεγάλη και τη μικρή) σε αντίθεση με το ψευδοφάρμακο!!

Και πόσο ήταν αλήθεια αυτή η μείωση; Υπολογίστε αντίστοιχη σαν αυτή που επιφέρει μια απώλεια 10 κιλών ή ένα πρόγραμμα άσκησης που οδηγεί σε ενεργειακή δαπάνη 4200 θερμίδων ανά εβδομάδα!

Αν και ο πλήρης αιτιολογικός μηχανισμός πίσω από αυτό το αποτέλεσμα δεν είναι πλήρως διευκρινισμένος, φαίνεται πως η συμπληρωματική χορήγηση ριβοφλαβίνης «διορθώνει» τη μειωμένη δραστηριότητα του ενζύμου MTHFR σε άτομα με γονότυπο ΤΤ, με αποτέλεσμα την αποκατάσταση των επιπέδων μιας ουσίας (5-μεθυλο-τετραϋδροφυλλικό οξύ) πολύ σημαντικής  για την αγγειοδιαστολή.

Η μελέτη παράλληλα αναδεικνύει και την ανάγκη για πιθανό επαναπροσδιορισμό της συνιστώμενης ημερήσιας πρόσληψης βιταμίνης Β2, αφού τα άτομα με το συγκεκριμένο γονότυπο (ΤΤ στη μετάλλαξη MTHFR 677 C>T) φαίνεται να έχουν μεγαλύτερες ανάγκες προκειμένου να επιτεύξουν βέλτιστη υγεία!

Σίγουρα απαιτείται η διεξαγωγή και άλλων παρόμοιων μελετών (και μάλιστα μεγαλύτερων σε όγκο ασθενών), πάντως η επιστήμη της διατροφογενετικής και της διατροφογενωμικής είναι δεδομένο πως σε λίγα χρόνια θα δίνει μοναδικές και προπάντων εξατομικευμένες λύσεις μέσα από το γευστικό «φάρμακο» που λέγεται τροφή!

Τελευταία άρθρα

Η σημασία του οικογενειακού γεύματος στη ρύθμιση του σωματικού βάρους
Η σημασία του οικογενειακού γεύματος στη ρύθμιση του σωματικού βάρους

Πιθανόν να έχετε ακούσει ότι το να μοιράζεστε τα γεύματα με την οικογένεια σας... 

Κέικ χωρίς αυγά και βούτυρο
Κέικ χωρίς αυγά και βούτυρο

Κέικ χωρίς αυγά και βούτυρο

Η Βιταμίνη D στην πρόληψη του αυτισμού
Η Βιταμίνη D στην πρόληψη του αυτισμού

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Queensland ανακάλυψαν ότι...