company logo

Ωμοφαγία: ιδανική διατροφή ή όχι?

Ωμοφαγία: ιδανική διατροφή ή όχι?

Επιμέλεια
Ευγενία Αλεξάνδρου
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος
Πτυχιούχος  University of Nottingham

Οι περισσότεροι επιστήμονες συμφωνούν ότι λιγότερα κορεσμένα λίπη, λιγότερη ζάχαρη και αλάτι και περισσότερα φρέσκα φρούτα και λαχανικά μπορεί να συμβάλουν στην αποφυγή σοβαρών ασθενειών. Οι διεθνείς φορείς συστήνουν τουλάχιστον πέντε μερίδες ή 400 γραμμάρια φρούτων και λαχανικών την ημέρα. Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι μια επιπλέον μερίδα φρούτων ή λαχανικών καθημερινά θα μπορούσε να μειώσει τον κίνδυνο ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου κατά 6%.

Υπάρχουν όμως πολλοί που ισχυρίζονται ότι για να είναι κάποιος υγιής  πρέπει να καταναλώνει  μόνο ωμές τροφές. Η αρχή της ωμοφαγίας αναφέρεται στο ότι όπως το ανθρώπινο σώμα δεν μπορεί να αντέξει σε θερμοκρασίες πάνω από 40 βαθμούς Κελσίου, έτσι συμβαίνει και με τις τροφές.  Οι τροφές μπορούν να καταναλωθούν φρέσκες, αφυδατωμένες ή όταν έχουν υποστεί ζύμωση. Έτσι το φαγητό, σύμφωνα πάντα με αυτή τη θεωρία, είναι "ζωντανό" και γεμάτο ενέργεια σε αντίθεση με το μαγειρεμένο φαγητό που δεν έχει καθόλου ενέργεια.

Δημοφιλή τρόφιμα σε αυτή τη διατροφή είναι τα φρούτα, τα λαχανικά, οι ξηροί καρποί, οι βλαστοί, τα όσπρια και τα δημητριακά. Άλλοι συνιστούν ζυμωμένα τρόφιμα, όπως το γιαούρτι. Οι βλαστοί  παρέχουν πρωτεΐνες, οι ωμοί ξηροί καρποί παρέχουν απαραίτητα λιπαρά οξέα και τα αποξηραμένα φρούτα δίνουν ενέργεια μέσω των υδατανθράκων τους. Άγριες τροφές όπως τα μανιτάρια πρέπει να καταναλώνονται με ασφάλεια ενώ είναι καλύτερο να επιλέγονται βιολογικά προϊόντα όπου είναι δυνατόν, για την αποφυγή υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων.

Ποια είναι τα οφέλη της ωμοφαγικής διατροφής, σύμφωνα με τους υποστηρικτές της;

Πιστεύεται ότι η ωμοφαγία απαλλάσσει το σώμα από τις «τοξίνες» ενώ δικτυακοί ιστότοποι αναφέρουν μαρτυρίες ατόμων των οποίων η χρόνια ασθένεια που είχαν εξαφανίστηκε, από τη στιγμή που ξεκίνησαν την ωμοφαγία. Όσο και να ακούγεται παράξενο, υποστηρίζεται ότι το μαγείρεμα αφαιρεί ηλεκτρόνια από τα τρόφιμα με αποτέλεσμα να μειώνεται η ενέργεια που παρέχει… Οπαδοί ισχυρίζονται ότι η μείωση της πρόσληψης της πρωτεΐνης είναι ευεργετική καθώς η υπερβολική κατανάλωση πρωτεΐνης προκαλεί ανεπιθύμητη ζύμωση στο πεπτικό σύστημα. Επιπλέον, δεδομένου ότι το σώμα παράγει φυσικά ένζυμα μερικοί συμπληρώνουν ότι η πρωτεΐνη δεν είναι πραγματικά απαραίτητη. Ούτως ή άλλως, όπως πιστεύουν οι υποστηρικτές της ωμοφαγίας, το μαγείρεμα σκοτώνει τα ένζυμα που βρίσκονται στις τροφές και έτσι το σώμα δεν είναι σε θέση να επωφεληθεί από αυτές.

Δεν υποστηρίζονται όμως όλα αυτά και από την επιστημονική κοινότητα. Τα φρέσκα φρούτα και τα λαχανικά είναι αναμφισβήτητα υγιεινά, αλλά μια ωμοφαγική διατροφή μπορεί να οδηγήσει σε διατροφικές ελλείψεις. Πολλοί άνθρωποι που είναι επιρρεπείς σε ελλείψεις μπορεί να χρειαστεί να αναπροσαρμόσουν τη διατροφή τους, έτσι ώστε να τρώνε απαραίτητα κάποια μαγειρεμένα φαγητά.

Η βιταμίνη Β12

Η βιταμίνη Β12 είναι απαραίτητη για την πρόληψη της αναιμίας και ενδεχομένως την προστασία από καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα ζωικά προϊόντα είναι μια καλή πηγή βιταμίνης Β12. Μια μελέτη διαπίστωσε ότι το 79% των ατόμων που ακολουθούσαν ωμοφαγική διατροφή είχαν χαμηλά ή οριακά επιθυμητά επίπεδα βιταμίνης Β12.

Τι γίνεται με τα οφέλη της μαγειρικής;

Είναι αλήθεια ότι ορισμένες θρεπτικές ουσίες (όπως η βιταμίνη C) χάνονται στο μαγείρεμα ενώ ακόμη και το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου της Αμερικής προειδοποιεί ότι τα σχεδόν «απανθρακωμένα» τρόφιμα (βλέπε κρέας μπάρμπεκιου) μπορεί να εμπεριέχουν καρκινογόνες ουσίες.

Ωστόσο, το μαγείρεμα μπορεί να κάνει τα τρόφιμα πιο κατάλληλα για κατανάλωση. Δεν είναι μόνο τα βακτήρια που σκοτώνει η θερμότητα, αλλά διασπά ίνες και ουσίες, απελευθερώνοντας περισσότερα θρεπτικά συστατικά και ενισχύοντας την πέψη τους.

Μερικοί επιστήμονες έχουν διαπιστώσει ότι με το μαγείρεμα της ντομάτας διατίθενται περισσότερο λυκοπένιο στον οργανισμό. Το λυκοπένιο μπορεί να βοηθήσει στην προστασία κατά του καρκίνου... Μια μελέτη διαπίστωσε ότι τα επίπεδα λυκοπενίου στο 77% των ατόμων που ακολουθούσαν ωμοφαγικη διατροφή ήταν κάτω από τα συνιστώμενα επίπεδα.

Ορισμένες χημικές ουσίες στα τρόφιμα εμποδίζουν την απορρόφηση των μετάλλων όπως ο ψευδάργυρος, ο σίδηρος, το ασβέστιο και το μαγνήσιο. Η θερμότητα συχνά μειώνει τα επίπεδα αυτών των ουσιών.

Τα επιστημονικά στοιχεία για το αν η ωμοφαγία είναι ιδανικό σχήμα διατροφής είναι αμφιλεγόμενα. Μια ερευνητική ομάδα προτείνει να εγκαταλείψουμε τους όρους όπως ‘vegan‘ και ‘χορτοφάγος’ και να μιλάμε για την κατανάλωση ποιοτηικών τροφίμων φυτικής προέλευσης και την ελαχιστοποίηση της κατανάλωσης ζωικών προϊόντων.

Οι περισσότεροι ειδικοί παράλληλα συμπεραίνουν πως μια ωμοφαγική διατροφή δεν είναι υγιεινή από μόνη της. Οι άνθρωποι πρέπει να γνωρίζουν το σώμα τους και πώς να αποφεύγουν τις ελλείψεις θρεπτικών συστατικών για να διατηρήσουν την καλή τους υγεία.