company logo

Δίαιτες «της μόδας» Keto-diet & Cambridge diet

Δίαιτες «της μόδας» Keto-diet & Cambridge diet

Γιάννης Χρύσου

Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Ας είμαστε ειλικρινείς! Μία δίαιτα που δεν σου ζητάει περισσότερες ώρες στο γυμναστήριο, ενώ παράλληλα επιτρέπει την κατανάλωση ποσοτήτων που θα σε κάνουν να νιώθεις χορτάτος, ακούγεται πολύ ελκυστική. Αυτός είναι και ο λόγος που η keto diet, όπως είναι το καλλιτεχνικό της όνομα ή κετογονική διατροφή το πλήρες, είναι και πάλι στην επικαιρότητα, τετραπλασιάζοντας τους ακόλουθους της. Άλλη μία «διάσημη» δίαιτα με τους ίδιους ισχυρισμούς, που έχει εμφανισθεί από το 1970 αλλά βρίσκεται και πάλι στο προσκήνιο είναι η Cambridge diet. Δημιουργήθηκε από ιατρό Alan Howard, από το Πανεπιστήμιο του Cambridge και περιλαμβάνει την χρήση υποκατάστατων γευμάτων, σούπες, μπάρες κ.α. Κατατάσσεται στις δίαιτες πολύ χαμηλών ή χαμηλών θερμίδων αφού αποδίδει 415 - 1500 θερμίδες.

Και οι δύο δίαιτες είναι γνωστές ως ο ταχύτερος τρόπος απώλειας βάρους, η καθεμιά για τον δικό της λόγο. Η keto diet οδηγεί τον οργανισμό στην καύση λίπους και στην κατάσταση της κέτοσης, μειώνοντας επιθετικά την πρόσληψη υδατανθράκων, ενώ η Cambridge diet είναι μία δίαιτα πολύ χαμηλών θερμίδων με χρήση υποκατάστατων τροφίμων. Και αυτή οδηγεί τον οργανισμό σε ήπια κέτοση.

Τι είναι η κέτοση;

Όπως αναφέρθηκε, ο δρόμος για την κέτοση είναι λίγο – πολύ κοινός. Λίγοι υδατάνθρακες, μέτρια ποσότητα πρωτεΐνης και πολλά λιπαρά. Πιο απλά, συστήνεται ο επιθετικός περιορισμός όλων των υδατανθρακούχων τροφίμων όπως το ψωμί, το ρύζι, τα μακαρόνια, τα δημητριακά, ακόμα και τα όσπρια, τα φρούτα και αρκετά λαχανικά! Ο συνδυασμός αυτός επηρεάζει σημαντικά την ισορροπία στην παραγωγή ινσουλίνης, γκρελίνης και λεπτίνης, με αποτέλεσμα την μείωση της όρεξης και την διακοπή των περιστατικών υπερφαγίας. Παράλληλα ο οργανισμός χρησιμοποιεί λίπος για την παραγωγή ενέργειας αντί της γλυκόζης που περιορίζεται δραστικά. Η καύση όμως του λίπους οδηγεί στην αύξηση των κετονών στον οργανισμό. Κετόνες είναι παράγωγα της καύσης του λίπους και είναι τοξικά για τον οργανισμό. Η άμεση αντίδραση του οργανισμού είναι ο αυξημένος ρυθμός διούρησης με στόχο την απομάκρυνση τους. Η αυξημένη απώλεια υγρών εντείνει το αποτέλεσμα. Άλλα συμπτώματα περιλαμβάνουν την ξηροστομία, ξηροδερμία, ναυτία, την «άσχημη» αναπνοή, την τριχόπτωση και τις διαταραχές στην έμμηνο ρύση.

Τι λένε οι έρευνες.

Αρχικά, τα σχήματα κετογονικής διατροφής αξιολογήθηκαν στην αποτελεσματικότητα απώλειας βάρους και λίπους. Η απώλεια βάρους ήταν πράγματι γρήγορη, αλλά η απώλεια λίπους δεν ήταν αντίστοιχη, αφού ένα σημαντικό μέρος της απώλειας προερχόταν από την απώλεια υγρών. Όμως η απώλεια λίπους παρέμενε σημαντική, γεγονός που έδινε βελτίωση στα λιπιδίων αλλά και σακχάρου στο αίμα. Θεωρήθηκε λοιπόν αρχικά ότι η κετογονική διατροφή συνέβαλε στην πρόληψη καρδιαγγειακών κινδύνων και σακχαρώδη διαβήτη. Τελικά όμως και αφού χρησιμοποιήθηκε από πολλούς υπέρβαρους και παχύσαρκους για αρκετά χρόνια, μακροχρόνιες έρευνες έδειξαν ότι λόγω της αυξημένης κατανάλωσης ζωικών προϊόντων και κορεσμένων λιπαρών, τα άτομα αυτά παρουσίασαν αυξημένη συχνότητα θανάτων από καρδιαγγειακά νοσήματα και διάφορες μορφές καρκίνου.

Στον αντίποδα, αξίζει να αναφερθεί ότι η κετογονική διατροφή αρχικά χρησιμοποιήθηκε στην αντιμετώπιση της επιληψίας και των επιληπτικών κρίσεων, σε παιδιά και ενήλικες πάσχοντες, με μεγάλη επιτυχία. Σε τέτοιες όμως περιπτώσεις, η κέτοση επιτυγχάνεται με την τήρηση πολύ αυστηρών κανόνων.

Από την άλλη πλευρά, τα υποκατάστατα γευμάτων έχουν χρησιμοποιηθεί και αξιολογηθεί ερευνητικά. Τα αποτελέσματα είναι πολύ ενθαρρυντικά για την άμεση απώλεια βάρους, δεν υπάρχουν όμως αρκετά που να αφορούν την διατήρηση του νέου βάρους. Στον σχεδιασμό της δίαιτας Cambridge υπάρχει πρόβλεψη για την διατροφική εκπαίδευση του ατόμου. Γνωρίζουμε όμως ότι για την τροποποίηση της διατροφικής συμπεριφοράς απαιτείται τόσο το άτομο να είναι κινητοποιημένο ισχυρά όσο και η ταύτιση της επιτυχίας με την χρήση ενός διαιτολογίου ορθολογικού και σύμφωνου με την ιδιαίτερη καθημερινότητα κάθε ατόμου.

Λόγοι για μία δεύτερη σκέψη

Η keto-γρίπη

Λόγω του επιθετικού και απότομου περιορισμού των υδατανθράκων είναι πολύ πιθανό να νιώσει κάποιος συμπτώματα γρίπης όπως πονοκεφάλους, κόπωση, ελαφριά ναυτία, δυσκολία στην συγκέντρωση, έλλειψη κινητοποίησης και ευερεθιστότητα. Είναι γεγονός όμως ότι μετά τις πρώτες εβδομάδες, τα συμπτώματα αυτά εξαλείφονται και ο οργανισμός προσαρμόζεται.

Έλλειψη σημαντικών θρεπτικών συστατικών

Ο αποκλεισμός ολόκληρων ομάδων τροφίμων οδηγεί στην περιορισμένη πρόσληψη σημαντικών μικροθρεπτικών συστατικών, στην keto diet, όπως ορισμένες βιταμίνες του συμπλέγματος Β, οι οποίες είναι υδατοδιαλυτές και δεν αποθηκεύονται στον οργανισμό. Η έλλειψη τους επηρεάζει άμεσα την λειτουργία του νευρικού συστήματος αλλά και τον μεταβολισμό. Άλλα συμπτώματα και από τις δύο δίαιτες είναι οι γαστρεντερικές διαταραχές, όπως η δυσκοιλιότητα ή η διάρροια και οι μυϊκές κράμπες.

Η αλλαγή διατροφικών συνηθειών

Κάθε προσπάθεια για απώλεια βάρους, εφόσον απαιτείται, πρέπει να στοχεύει στην μόνιμη αλλαγή των διατροφικών συνηθειών. Η στροφή στον περιορισμό της κατανάλωσης υδατανθράκων, η οποία σύμφωνα με τις σύγχρονες οδηγίες πρέπει να καλύπτει το 40-60% της συνολικής πρόσληψης ενέργειας καθημερινά, σίγουρα δεν αποτελεί μία βιώσιμη λύση. Για τους περισσότερους, η διακοπή ή η ολοκλήρωση της προσπάθειας τους βρίσκει στερημένους από μία φέτα ψωμί, λίγα μακαρόνια ή μερικά φρούτα! Συχνά οδηγούνται σταδιακά στην υπερκατανάλωση, ειδικά αν το συνήθιζαν παλαιότερα. Έτσι και ο τίτλος βιβλίου της Σπεράντζας Βρανά «Πως πάχυνα κάνοντας δίαιτες», παίρνει σάρκα και οστά.

Για τους λογούς αυτούς, ο αρχικός σχεδιασμός της δίαιτας Cambridge περιλαμβάνει διατροφική εκπαίδευση για όσους αποφασίζουν να την ακολουθήσουν, με σκοπό την διατήρηση του βάρους μετά την ολοκλήρωση της προσπάθειας. Στο σημείο αυτό υπάρχει ο ενθουσιασμός της επιτυχίας και της αλλαγής. Δεν υπάρχει όμως η δίψα για την αλλαγή της εικόνας και την βελτίωση της υγείας. Συχνά, η «μέθη» της επιτυχίας δεν επιτρέπει στο άτομο να επενδύσει στην υιοθέτηση νέων διατροφικών συνηθειών. Αντ’ αυτών, συχνά επιστρέφει στις προηγούμενες διατροφικές συνήθειες, οι οποίες είναι και εκείνες που τον οδήγησαν αρχικά στην αύξηση του βάρους.

Εν κατακλείδι, οι προτεινόμενοι τρόποι απώλειας βάρους δεν αποτελούν λύση για ένα παιδί, έφηβους και έφηβες, γυναίκες στην περίοδο της εγκυμοσύνης και άτομα με παθολογικά προβλήματα. Για τους υπόλοιπους αποτελούν μία επιλογή με τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της. Είναι όμως σκόπιμο και ίσως προτεραιότητα η τήρηση των κανόνων υγιεινής διατροφής, ανεξάρτητα τους στόχους του καθενός. Σίγουρα καμία από τις δύο μορφές δίαιτας δεν πρέπει να ακολουθούνται για μακρύ χρονικό διάστημα ή χωρίς την σύμφωνα γνώμη του διαιτολόγου ή του ιατρού.


Τελευταία άρθρα

Τροφές που με βοηθούν να κόψω το κάπνισμα
Τροφές που με βοηθούν να κόψω το κάπνισμα

Από τη στιγμή που ο αντικαπνιστικός νόμος τέθηκε σε ισχύ...

Φαρμακογονιδιωματική και Εξατομικευμένη Διάγνωση και Θεραπεία
Φαρμακογονιδιωματική και Εξατομικευμένη Διάγνωση και Θεραπεία

Φαρμακογονιδιωματική και Εξατομικευμένη Διάγνωση και Θεραπεία...

Γιατί ‘κολλάει’ η ζυγαριά;
Γιατί ‘κολλάει’ η ζυγαριά;

Μήπως παρά την προσπάθεια μας να χάσουμε βάρος παρατηρούμε...