company logo

Μεσογειακή VS Δυτικού Τύπου Διατροφή : Ποια κοστίζει περισσότερο; Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ DIETTV.GR ΚΑΤΑΡΡΙΠΤΕΙ ΤΙΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ

Μεσογειακή VS Δυτικού Τύπου Διατροφή : Ποια κοστίζει περισσότερο;  Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ DIETTV.GR ΚΑΤΑΡΡΙΠΤΕΙ ΤΙΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ

Ελισάβετ Βαλάνου Ph.D.

Επιστημονική συνεργάτης εργαστηρίου Υγιεινής Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής,

Κέντρο Τροφίμων &  Διατροφικής Πολιτικής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας

Κωνσταντίνος Ξένος

Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος M.Sc.

Διευθυντής τμήματος Διατροφογενετικής και Έρευνας Θρέψης «ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ»

 

Η εκβιομηχάνιση, η αστικοποίηση, η οικονομική ανάπτυξη και η παγκοσμιοποίηση της αγοράς τις τελευταίες δεκαετίες, έχουν οδηγήσει σε σημαντικές αλλαγές στη διατροφή (ποσοτικές και ποιοτικές) και στις συνήθεις του τρόπου διαβίωσης των ανθρώπων1. Λόγω των αλλαγών αυτών, στις ανεπτυγμένες χώρες, τα χρόνια εκφυλιστικά νοσήματα, συμπεριλαμβανομένου του σακχαρώδους διαβήτη, των καρδιαγγειακών νοσημάτων και κάποιων μορφών κακοηθών νεοπλασιών, αποτελούν σημαντικές αιτίες αναπηρίας και πρόωρου θανάτου. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), περισσότερα από 36 εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από χρόνια εκφυλιστικά νοσήματα.2

Στη χώρα μας τις τελευταίες δεκαετίες ένα μεγάλο και συνεχώς αυξανόμενο τμήμα του Ελληνικού πληθυσμού, απομακρύνεται από την παραδοσιακή Μεσογειακή διατροφή, η οποία με τεκμηριωμένα επιδημιολογικά στοιχεία συνδέεται με μείωση της θνησιμότητας και με μείωση της συχνότητας εμφάνισης χρόνιων νοσημάτων.3,4

Είναι γεγονός, ότι η διατροφή εξελίσσεται με την πάροδο του χρόνου, και η διαμόρφωσή της επηρεάζεται από μια πληθώρα παραγόντων όπως: το εισόδημα, το κόστος, οι ατομικές προτιμήσεις και πεποιθήσεις, το μορφωτικό επίπεδο, οι πολιτιστικές παραδόσεις, οι διατροφικές τάσεις της εποχής, καθώς επίσης και από γεωγραφικούς, περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς παράγοντες.

Σε μια σημαντική μερίδα των Ελλήνων που ακολουθούν Δυτικά πρότυπα διατροφής, πλανάται η αντίληψη πως μια τέτοια διατροφή κοστίζει λιγότερο και πιθανόν η εφαρμογή της να αποτελεί «σημείο» των δύσκολων οικονομικά καιρών…

Για να διερευνηθεί το αν και κατά πόσο η πιο πάνω αντίληψη έχει αντικειμενική βάση, διαμορφώθηκαν δύο εβδομαδιαία διαιτολόγια των 2000 θερμίδων.

Το πρώτο διαιτολόγιο (Πίνακας 1.) διαμορφώθηκε σύμφωνα με τις αρχές της ελληνικής μεσογειακής διατροφής, βασιζόμενο στην ελληνική πυραμίδα μεσογειακής διατροφής του Υπουργείου Υγείας (Εικόνα 1.) και αναφέρεται ως 'Διαιτολόγιο Μεσογειακού Τύπου Διατροφής'' (Πίνακας 1). Πιο αναλυτικά το διαιτολόγιο χαρακτηρίζεται από υψηλή κατανάλωση ελαιολάδου, λαχανικών, οσπρίων, φρούτων και ανεπεξέργαστων δημητριακών, μέτρια κατανάλωση ψαριών και γαλακτοκομικών προϊόντων και χαμηλή κατανάλωση κρέατος και προϊόντων κρέατος.

Το δεύτερο διαιτολόγιο  (Πίνακας 2.) αναφέρεται ως ''Διαιτολόγιο Δυτικού Τύπου Διατροφής''

Πιο συγκεκριμένα, το «δυτικού τύπου» μοντέλο διατροφής αφορά στην υιοθέτηση ενός υψηλού θερμιδικά διαιτολογίου επεξεργασμένων κυρίως τροφίμων. Παρατηρείται αυξημένη κατανάλωση κρέατος, γάλατος, γαλακτοκομικών προϊόντων, επεξεργασμένων τροφίμων με πρόσθετη ζάχαρη και αλάτι καθώς και μειωμένη κατανάλωση φρούτων, λαχανικών και αδρά επεξεργασμένων δημητριακών.5

(Κλικάρετε στις εικόνες για μεγέθυνση)

Αποτελέσματα σύγκρισης κόστους ενός διαιτολογίου 2000 θερμίδων Δυτικού τύπου διατροφής με ένα διαιτολόγιο 2000 θερμίδων, Μεσογειακού τύπου διατροφής (Πίνακας 3)


Από τον παραπάνω πίνακα προκύπτει ότι σε εβδομαδιαία βάση ένα άτομο που ακολουθεί ένα διαιτολόγιο δυτικού τύπου 2000 θερμίδων, καταναλώνει 8,5 kg τροφίμων ενώ η αντίστοιχη ποσότητα για το μεσογειακού τύπου διαιτολόγιο ανέρχεται σε 13,2 κιλά, αυξημένη κατά 55,7%.

Αυτό οφείλεται κυρίως στο γεγονός πως το δυτικού τύπου διαιτολόγιο περιλαμβάνει τυποποιημένα τρόφιμα υψηλής θερμιδικής απόδοσης ανά κιλό.

Από πλευράς κόστους, το διαιτολόγιο «δυτικού τύπου» κοστίζει 35,7 € το άτομο ανά εβδομάδα, ενώ το αντίστοιχο κόστος για το διαιτολόγιο μεσογειακού τύπου είναι 36,9 €, υψηλότερο κατά μόλις 3,2%.

Συμπερασματικά, η τήρηση ενός διαιτολογίου μεσογειακού τύπου κοστίζει σχεδόν ίσα με την τήρηση ενός δυτικού τύπου διαιτολογίου, γεγονός που ανατρέπει την έως τώρα διαμορφωμένη αντίληψη πως μια διατροφή, εναρμονισμένη με τις επιταγές του Μεσογειακού μοντέλου σίτισης συνεπάγεται μεγαλύτερο κόστος. Επίσης, θα πρέπει στο κόστος της διατροφής δυτικού τύπου να συνυπολογιστεί και το κόστος σε υπηρεσίες υγείας που συνδέεται άμεσα με τη μακροχρόνια υιοθέτηση αυτού του μοντέλου διατροφής. Επομένως, είναι σαφές ότι η εφαρμογή ενός Μεσογειακού μοντέλου διατροφής όχι μόνο λειτουργεί προστατευτικά για την εκδήλωση χρονιών νοσημάτων, αλλά επιπλέον στις δυσμενείς οικονομικές συνθήκες που επικρατούν τη σημερινή εποχή, αποτελεί και συμφέρουσα οικονομική λύση.


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

1. World Health Organization (WHO). Diet, Nutrition and the Prevention of Chronic Diseases. Geneva: WHO, 2003.

2. World Health Organization (WHO). The World Health Report 2008 - Primary Health Care (Now More Than Ever). Geneva: WHO, 2008.

3. Trichopoulou A, Costacou T, Bamia C, Trichopoulos D. Adherence to a Mediterranean diet and survival in a Greek population . N Engl J Med. 2003, 26;2599-608.

4. Trichopoulou A, Bamia C, Trichopoulos D. Anatomy of health effects of Mediterranean diet: Greek EPIC prospective cohort study. BMJ. 2009, 23;338:b2337. doi:10.1136/bmj.b2337

5. Υπουργείο Υγείας & Κοινωνικής Αλληλεγγύης. Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τη Δημόσια Υγεία. 2008-2012. Πηγή: http://www.moh.gov.gr/articles/health/domes-kai-draseis-gia-thn-ygeia/ethnika-sxedia-drashs/95-ethnika-sxedia-drashs

6. World Cancer Research Fund/American Institute for Cancer Research (2007). Food, Nutrition, and Physical Activity, and the Prevention of Cancer: A Global Perspective. Washington, DC: AICR.