company logo

Όλα για την υγεία του εντέρου

Όλα για την υγεία του εντέρου

Επιμέλεια

Ευγενία Αλεξάνδρου

Διαιτολόγος – Διατροφολόγος

Πτυχιούχος  University of Nottingham

 

Ποιες είναι οι βασικές λειτουργίες του εντέρου;

Κάθε όργανο του πεπτικού έχει μια μοναδική λειτουργία που συμβάλει στη διατήρηση της καλής υγείας του ανθρώπου . Ο κύριος σκοπός του εντέρου είναι αφού λάβει την τροφή να αφομοιώσει το περιεχόμενο της , να απορροφήσει συστατικά και στη συνέχεια να αποβάλει το υπόλειμμα με τη μορφή κοπράνων. Πώς γίνονται όμως όλα αυτά; Με τη βοήθεια «φιλικών» βακτηρίων ή αλλιώς τη μικροχλωρίδα του εντέρου.

Ποιες είναι οι βασικές λειτουργίες της μικροχλωρίδας του εντέρου;

Η μικροχλωρίδα του εντέρου μπορεί να αποτελείται από μια ποικιλία διαφορετικών μικροοργανισμών όπως: τα ανεπιθύμητα βακτήρια γνωστά ως παθογόνα, οι  ουδέτεροι μικροοργανισμοί που δεν βοηθούν ούτε εμποδίζουν την υγεία και τα «φιλικά» βακτήρια που είναι απαραίτητα για την καλή υγεία. Τα «φιλικά» βακτήρια  θεωρείται ότι συμβάλουν στη διάσπαση και την αφομοίωση της τροφής αλλά και στην απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών. Παράγουν επίσης μερικές βιταμίνες, ενώ εμποδίζουν την παραμονή των παθογόνων βακτηρίων και των ζυμομυκήτων (πχ Candida) στο έντερο.

Πώς λειτουργεί το έντερο;

Μετά την κατανάλωση φαγητού, νερού ή  την αναπνοή ξένων σωμάτων παρατηρείται η επαφή με την «επένδυση» του πεπτικού συστήματος, η οποία εκτείνεται από τον οισοφάγο έως τον πρωκτό. Αυτή η ευαίσθητη «επένδυση» αποτελείται από 3 γραμμές άμυνας, η πρώτη είναι ένα παχύ φράγμα «καλών» βακτηρίων που εμποδίζει τα «κακά» βακτήρια και τις ζύμες να αναπτυχθούν στο έντερο. Αυτό το φράγμα βοηθά επίσης στην πρόληψη της απορρόφησης ορισμένων ανεπιθύμητων στοιχείων που διέρχονται στην κυκλοφορία του αίματος. Η δεύτερη γραμμή άμυνας είναι τα κύτταρα του εντέρου που επιτρέπουν στα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος να περνούν από το αίμα στο έντερο και το αντίστροφο. Τα κύτταρα του εντέρου λειτουργούν επίσης ως ένα άλλο φυσικό εμπόδιο. Η τρίτη και τελευταία γραμμή άμυνας είναι το ανοσοποιητικό μας σύστημα. Το 70% των ανοσολογικών μας κυττάρων βρίσκεται στο έντερο. 

Όταν η μικροχλωρίδα του εντέρου δεν βρίσκεται σε ισορροπία μπορεί να αφήσει τα «κακά» βακτήρια να επιτεθούν και να καταστρέψουν το τοίχωμα του εντέρου. Κάτι τέτοιο έχει ως αποτέλεσμα να περάσουν ανεπιθύμητα ή άπεπτα συστατικά των τροφίμων στο αίμα και πιστεύεται ότι αυτό μπορεί να οδηγήσει στην εμφάνιση δυσανεξιών και αλλεργιών, καθώς το ανοσοποιητικό σύστημα ταυτίζει αυτά τα σωματίδια τροφής ως κάτι που δεν πρέπει να υπάρχει το αίμα και έτσι αρχίζει να επιτίθεται για να τα καταστρέφει.

Υπάρχουν σημάδια που μπορεί να δείχνουν ότι η μικροχλωρίδα του εντέρου δεν βρίσκεται σε ισορροπία; Ποια είναι τα συμπτώματα;

- Αέρια ή φούσκωμα

- IBS (σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου)

- Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση

- Διάρροια ή δυσκοιλιότητα

- Όρεξη για κατανάλωση σακχάρων

- Κακή αναπνοή

- Τροφικές αλλεργίες ή ευαισθησία

- Απώλεια ή αύξηση βάρους

- Έκζεμα ή ξηρό δέρμα

- Δυσκολία στον ύπνο

- Αυτοάνοση ασθένεια

 

Γαστρεντερική Υγεία

Οι παράγοντες του τρόπου ζωής όπως το άγχος, η διατροφή, η άσκηση, τα φάρμακα μπορούν να επηρεάσουν σοβαρά την υγεία του εντέρου και μπορούν  να οδηγήσουν σε κοιλιακό άλγος, δυσπεψία, δυσκοιλιότητα, διάρροια και πολλά άλλα.

Η σύνδεση μεταξύ του εγκεφάλου και του εντέρου

Η σύνδεση μεταξύ του εγκεφάλου και του εντέρου είναι μια αμφίδρομη επικοινωνία. Εάν ο εγκέφαλος σκέφτεται ότι είμαστε αγχωμένοι θα «επικοινωνήσει» με το έντερο μέσω του νευρικού συστήματος και θα μεταδώσει την απαιτούμενη απάντηση. Εάν το έντερο δεν λειτουργεί σωστά,  θα στείλει σήματα μέχρι τον εγκέφαλο. Αυτό σημαίνει ότι το άγχος και η κακή ψυχική υγεία μπορούν να επηρεάσουν την υγεία των εντέρων.

Ποια τρόφιμα προάγουν τα «καλά» βακτήρια στο έντερο;

Όταν βρισκόμαστε στο σούπερ μάρκετ και σκεφτόμαστε να βελτιώσουμε την υγεία των εντέρων ή να αυξήσουμε τους πληθυσμούς των «καλών» βακτηρίων, οι περισσότεροι άνθρωποι τείνουν να σκεφτούν τα ροφήματα γιαουρτιού που βρίσκονται στο ψυγείο. Υπάρχουν όμως πολλοί διαφορετικοί τύποι τροφίμων που περιέχουν «καλά» βακτήρια όπως τα ζυμωμένα τρόφιμα. Επίσης τα φασόλια, οι μπανάνες, η πολέντα, οι αγκινάρες, το μπρόκολο, το λάχανο και το κουνουπίδι  μπορούν να ωφελήσουν το έντερο επειδή περιέχουν πρεβιοτικά-τροφή για τα «καλά» βακτήρια του εντέρου.

Τα ζυμωμένα τρόφιμα είναι καλά για τη γενική υγεία αλλά δεν μπορούν εύκολα να συγκριθούν με τα συμπληρώματα προβιοτικών. Τα «καλά» βακτήρια που περιέχονται στα τρόφιμα που έχουν υποστεί ζύμωση θα ποικίλουν τόσο στους αριθμούς όσο και στον τύπο των βακτηριακών στελεχών. Ένα όμως καλά ελεγμένο συμπλήρωμα προβιοτικών θα πρέπει να αναφέρει ακριβώς πόσα βακτήρια καταναλώνετε και ποια στελέχη βακτηρίων περιλαμβάνει. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό δεδομένου ότι συνιστάται η επιλογή στελεχών που είναι κατάλληλα για τις προσωπικές ανάγκες του καθενός.

Συστάσεις:

1. Κρατήστε το έντερο ενυδατωμένο πίνοντας άφθονο νερό. Αυτό θα σας βοηθήσει να βελτιώσετε και να διατηρήσετε την υγεία του εντέρου.

2. Τρώτε τρόφιμα που είναι πλούσια σε φυτικές ίνες. Όσπρια, καρύδια, σπόρους, προϊόντα ολικής αλέσεως, φρούτα και λαχανικά. Όλα τα παραπάνω ενισχύουν τη διατροφή των «καλών» βακτηρίων στο έντερο.

3. Προσπαθήστε να περιορίσετε την πρόσληψη σακχάρων καθώς και τα επεξεργασμένα τρόφιμα - αυτά μπορούν να τροφοδοτήσουν τα «κακά» βακτήρια.

4. Βελτιώστε τα επίπεδα των «καλών» βακτηρίων με την λήψη καθημερινών προβιοτικών. Έχοντας υγιή «φιλικά» βακτήρια μπορεί να πετύχετε τη βελτίωση της πεπτικής υγείας και τη μείωση των φλεγμονών και των αλλεργιών.